علیرغم کنش و واکنشهای زمانی و گفتاری در خصوص طرح تحول اقتصادی و علی الخصوص لایحه هدفمند کردن یارانهها، سرانجام بودجه سال 89 به مجلس ارائه شد.
ویژگیهای مطرح شده از سوی رییس جمهور برای ترویج و تشویق نمایندگان قابل ملاحظه میباشد. واقعیت این است که شرایط داخلی و منطقهای بینالمللی نیازمند آن است که روند برنامه و بودجهای کشور، تضمینی برای همبستگی بیشتر و افزایش اقتدار ملی باشد. باید دریچههای شکوفایی نمایانگر شود که نیازمند همکاری بخشهای حاکمیتی علی الخصوص نمایندگان محترم مجلس است که با دقت و همدلی بتوانند نتیجه مصوبات خود را برای آسایش عمومی به اهداف مطرح شده مصروف نمایند.
ضرورتهای توسعه سرمایه گذاری، ایجاد اشتغال، دسترسی آسان به مسکن و نگاه ویژه به کشاورزی، صنعت و بازرگانی از نیازهای عمدهای است که باید بودجه 89 راه آن را تسهیل کند. در حالی که حرکت و همت و انگیزه دانشآوران ایران به نوآوری و اختراع و فعالیتهای علمی معطوف است، امیدهای این قشر نیز میبایست با پشتیبانی لازم و اعتبار دقیق مورد توجه قرار گیرد.
واقعیت دیگر آن که بخش فرهنگ که گاهی احساس میشد در بودجههای گذشته از عنایت خاص برخوردار نبوده و میتوان گفت برخی از حوادث و آسیبهای پیش آمده در روند سیاسی کشور به دلیل کاستی فعالیتهای بخش فرهنگی است، باید مورد توجه بیشتر قرار گیرد.
واقعیتهای انکار ناپذیری در فضای اقتصادی کشور خودنمایی میکند که بودجه 89 باید آن را مطمع نظر قرار دهد که از آن جمله میتوان به شرح زیر ولو به اختصار اشاره نمود:
1- صنعت و تولید اگر در روند تعالی و رشد واقعی قرار گیرد، متضمن موفقیتهای بی بدلیل اقتصادی است. به نظر میرسد علیرغم همه فعالیتها و سیاستهای انجام شده، برخی از کاستیها موجب گردیده است تا روند صنعت از خرسندی و کارآمدی لازم برخوردار نباشد. ممکن است این جواب مطرح باشد که آمار و ارقام به دست آمده از رشد شاخصهای تولید و صنعت مطلوب است، اما واقعیت این است که بطن اصل 44 قانون اساسی و طرح تحول اقتصادی به کاهش نقش دولت در فعالیتهای اقتصادی و حضور قویتر بخش خصوصی در صحنه اقتصادی است؛ به همین دلیل شاخصهای خرسندی را باید در بخشهای تولید و صنعت خصوصی، تعاونی و مشارکتهای عمومی مورد ارزیابی قرار داد. از این رو توجه صریح و سریع به بخش تولید که البته و خوشبختانه مورد توجه شخص رییس جمهور نیز میباشد و اکثریت نمایندگان محترم به این توجه اذعان دارند، از اهمیت ویژهای برخوردار است.
2- رقابتهای تجاری و بازرگانی اگرچه برای رشد و توسعه روند اقتصادی کشور مورد توجه قرار میگیرد، اما در عین حال میبایست با فرهنگ و نیازهای عمومی مطابقت داشته باشد. این در حالی است که عمده واردات کشور اگرچه به سرعت در اختیار عموم قرار می گیرد، اما از مطلوبیت لازم و در شان مردم برخوردار نیست.
از طرفی، توازن بین واردات و صادرات در حالی ایجاد خواهد شد که کیفیت اجناس و تولیدات صادراتی برای بازارهای جهانی قابل قبول باشد. این روند رو به رشد نشان میدهد:
اولاً، سطح مقبولیت اجناس وارداتی در سطوح مختلف جامعه متفاوت است. به عبارت دیگر، کالاهای وارداتی به این دلیل سریعاً جذب و مورد استقبال و استفاده قرار میگیرند که اگرچه از مطلوبیت لازم برخوردار نیستند، اما پاسخگوی برخی از نیازهای عموم با توجه به قیمتهای آنان است.
ثانیاً، اگرمرکز نظارت و کنترل واردات بتواند دسته بندیهای کافی را همزمان با نظارت خود در سطوح اجناس وارداتی بکند، رضایتمندی بیشتری را به همرها خواهد داشت.
این واقعیت نیز انکار ناپذیر است که تولید کنندگان و صادر کنندگان باید تمام تلاش خود را برای ارائه محصولات مناسب و با کیفیت به کار گیرند و قطعاً حمایتهای حکومتی و دولتی در این خصوص ضروری است.
توزان واردات و صادرات و توازن تراز تجاری ایران با سایر کشورها به عوامل مختلف بستگی دارد که از آن جمله می توان به
? ارز آوری و سودآوری و اهمیت ویژه آن،
? شئونات و فرهنگ مردم،
? تعاملات سیاسی و موضع گیریهای کشورهای مختلف،
? سهم بخششها و کمکهای اقتصادی ما به سایر کشورها و ملتها در تراز نباید مورد توجه قرار گیرد.
? ارزش پول و یا جنس وارداتی، صادراتی نسبت به یکدیگر
اشاره کرد.
3- فرصتهای کشاورزی در این کشور پهناور از دیرباز برای اقتصاد خرد و کلان موثر و کارآمد بوده است، اما رشد تکنولوژی، نوآوری و خلاقیتهای این عرصه می بایست در این صنعت نفوذ کند و ضریب بهره دهی و بهره وری را تا حد رفاقت در سطح جهانی افزایش دهد. به کارگیری علوم و تکنولوژیهای برتر و از جمله نانو تکنولوژی، بیوتکنولوژی و سلولهای بنیادی میتواند همراه با سایر نوآوریها، صحنه بهرهوری کشاورزی و سودآوری آن را متحول و قابل توجه نماید.
به نظر میرسد سرمایه گذاریهای تحقیقاتی و حمایت از آن در این عرصه نیاز جدی برنامه ای و بودجهای کشور است و اساسا توجه به نوآوریها و تحقیقات و پژوهشها در همه عرصهها در حالی که دانشمندان جهان و خلاقانه به آن میپردازند، نیازمند حمایتی جدی و بی نظیر است.
4- فرهنگ کشور که در عرصههای مختلف اثربخشی آن نمودار است و روند توسعه و فعالیتهای اقتصادی دارای اهمیت و اولویت ویژه میباشد، فرهنگ سازی، تنویر افکار و اطلاع رسانی دقیق و شفاف از ضرورتهای آن به شمار میرود. این روند در عرصههای سیاسی، اجتماعی و امنیتی باید مورد توجه قرار گیرد. در عین حال، ارتقای سطح فرهنگ عمومی و اندیشههای ارزشی و اسلامی موجب ارتقای فرهنگ کشور خواهد شد.
5- یکی از نیازهای مهم کشور برای اقدامات توسعه، دسترسی به آمار و ارقام شفاف و صحیح است. اگر بخواهیم برنامهها و طرحهای ما صحیح و منطبق با واقعیات باشد، باید به رسیدگی به دریافت و جمع آوری آمار و ارقام صحیح توجه ویژه کرد.